Teravih namazı: rekât sayısı, evde mi camide mi, vitir
Ramazan'da teravih nasıl kılınır: kaynağı, 8 mi 20 rekât mı, evde veya camide kılmak, teravihte hatim, 2027'de ilk teravih ve vitirle bitirmek.
Bu rehber yaygın görüşleri ve kaynakları açıklar. Fetva değildir. Kendi durumunuz için güvendiğiniz bir hocaya veya imama danışın.
Teravih, Ramazan'ın gece namazıdır; yatsıdan sonra, genellikle cemaatle ve genellikle Kur'an'dan uzun kıraatle kılınır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Ramazan'ı inanarak ve sevabını umarak ihya edenin geçmiş günahlarının bağışlanacağını söylemiştir (Sahih-i Buhari 37). Adı tervîha, yani dinlenme kelimesinden gelir: her dört rekâtta cemaat kısa bir ara verir ve bu aralar namaza adını vermiştir.
Nereden geliyor
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Ramazan'ın üç gecesinde camide gece namazı kıldırdı. Her gece daha çok kişi geldi. Dördüncü gece cami cemaati almadı; ama o çıkmadı ve sabah, bu namazın onlara farz kılınmasından endişe ettiğini söyledi (Sahih-i Buhari 2012). Bundan sonra insanlar teravihi evlerinde veya camide küçük gruplar hâlinde kıldı.
Hz. Ömer halifeliğinde insanları dağınık gruplar hâlinde kılarken buldu ve onları tek bir kâri olan Übey b. Kâ'b'ın arkasında topladı (Sahih-i Buhari 2010). O günden beri teravihi tek cemaatle kılmak camilerin uygulamasıdır ve yirmi sayısı da o dönemden rivayet edilir.
8 mi 20 rekât mı
İki sayının da bir dayanağı vardır ve ikisi de İslam dünyasında uygulanır.
| Uygulama | Dayanak | Nerede yaygın |
|---|---|---|
| 20 rekât + 3 vitir | Hz. Ömer döneminde Medine'de sahabenin uygulaması; Hanefi, Şafii, Hanbeli ve çoğu Maliki kaynağının açık görüşü (Malikiler 36'yı da rivayet eder) | Harem-i Şerif ve Mescid-i Nebevi, Türkiye, Güney Asya, Endonezya, Malezya, Arap dünyasının çoğu |
| 8 rekât + 3 vitir | Hz. Aişe'nin, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Ramazan'da ve dışında on bir rekâttan fazla kılmadığı rivayeti (Buhari ve Müslim rivayet etmiştir) | Birleşik Krallık, Kuzey Amerika ve başka yerlerde birçok cami, özellikle uzun rekât kılanlar |
Gece namazının belirli bir üst sınırı yoktur; Peygamber Efendimiz (s.a.v.) gece namazının ikişer ikişer olduğunu söylemiştir (Buhari ve Müslim rivayet etmiştir). Tefekkürle sekiz uzun rekât kılan cami de, yirmi daha kısa rekât kılan cami de sünnete uymaktadır. Caminiz hangisini kılıyorsa onu kılın, imamla bitirin ve Ramazan'da bunu tartışmayın. Kendi uygulamanız için güvendiğiniz bir hocaya veya imama danışın.
Nasıl kılınır
- Yatsıyı kılın (dört rekât farz, iki rekât sünnet).
- Teravih ikişer rekât hâlinde, her çiftten sonra selam vererek. Dört rekâtta bir kısa ara; birçok cemaat arada zikir veya kısa bir dua (teravih tesbihi) okur.
- 8 veya 20 rekâta kadar devam edin.
- Vitir: üç rekât, tek selamla bir bütün olarak (Hanefi) ya da iki artı bir (çoğunluk). İmam, Ramazan'ın ikinci yarısında vitirde çoğu zaman kunut duasını sesli okur.
Cemaatte imam sesli okur. Tek başına kılarken sesli veya sessiz okuyabilirsiniz. Her çift normal bir iki rekâtlık namazdır: gece namazına niyet, her rekâtta Fatiha ve bir miktar Kur'an, sükûnetle rükû ve secde. Hareketler için namaz nasıl kılınır.
Hatim: teravihte Kur'an'ı tamamlamak
Birçok camide imam her gece bir cüz (otuzda bir) okur; böylece Kur'an 29. veya 30. gecede tamamlanır. 2027'de bu kabaca şöyle:
| Gece | Beklenen akşam | Cüz |
|---|---|---|
| 1. | 7 Şubat 2027 Pazar | 1 |
| 10. | 16 Şubat Salı | 10 |
| 20. | 26 Şubat Cuma | 20 |
| 27. | 5 Mart Cuma | 27 |
| 29. | 7 Mart Pazar | 29–30 (hatim) |
Bazı camiler hatmi 27. gece bitirir ve sonrasında kısa surelerden okur. Hatim duası yerel bir gelenektir, namazın gerekli bir parçası değildir. Gündüz kıraati mealiyle takip ederseniz gece namazı daha anlamlı olur; bkz. Ramazan için Kur'an planı.
Evde mi camide mi
Cami. Cemaatin sevabı daha büyüktür (Sahih-i Buhari 645; Sahih-i Müslim 650), Kur'an'ın tamamını dinlersiniz ve imam bitirinceye kadar onunla kılan kişiye bütün geceyi ihya etmiş sevabı yazılır (Ebu Davud ve Tirmizi rivayet etmiştir). Ayrıca sizi düzenli tutar. Cemaatle namaz yazısını okuyun.
Ev. Geçerlidir ve kendi başına sünnettir. Küçük çocuğu olan anne babalara, erken vardiyası olanlara, yaşlılara ve camiye uzak olanlara uygundur. Ailenizle kılın ve biri okusun, ya da bildiğiniz surelerle tek başınıza kılın. Evde tam dikkatle sekiz rekât, herhangi bir yerde aceleyle kılınan yirmiden iyidir.
İmkân olan camilerde kadınlar teravihe gelebilir; evde kılmanın sevabı da aynıdır. Teravih kıldıran çoğu camide artık kadınlar bölümü var.
Vitir: gecenin son namazı
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: gece namazınızın sonunu vitir yapın (Sahih-i Buhari 998). Ramazan'da cemaat vitri teravihin hemen ardından kılar; dolayısıyla çoğu kişi için gece namazının sonu budur.
Gecenin son üçte birinde teheccüd kılmayı düşünüyorsanız, ikisi de âlimlerce kabul gören iki seçeneğiniz var: vitri imamla kılıp teheccüdü sonra ikinci bir vitir olmadan ikişer rekât kılmak; ya da teravihi imamla kılıp vitirden önce ayrılmak ve vitri teheccüdden sonra kendiniz kılmak. Ayrıntılar ve kunut duası vitir namazı yazısında.
2027'de vakitler
Teravih yatsıdan sonra başlar. Kuzey yarımkürede şubatta geceler uzundur; yatsı erken girer ve çoğu Avrupa şehrinde teravih 21:30 civarında biter. İstanbul için örnek, 8 Şubat 2027: yatsı 19:57; teravih yaklaşık 20:15'ten 21:30'a. Londra'da 15 Şubat: yatsı 18:40, teravih yaklaşık 19:00'dan itibaren. Ayın ilk teravihinin 7 Şubat 2027 Pazar akşamı kılınması bekleniyor. Şehrinizin yatsı vaktini Ramazan imsakiyesinde, ayın tam planını Ramazan 2027 sayfasında bulabilirsiniz.
Tarihler beklenen tarihlerdir; ülkenizdeki gerçek ilk gece hilal gözlemine veya yerel makama bağlıdır ve bir gün farklı olabilir.
Faydalı araçlar
Sorular ve cevaplar
Teravih farz mı?
Hayır. Kadın ve erkek için sünnet-i müekkededir. Farz olan gece namazı yatsıdır; teravih, Ramazan'a özgü nafile gece namazıdır ve yatsıdan sonra kılınır.
Teravih kaç rekât: 8 mi 20 mi?
İkisi de uygulanır. Üç rekât vitirle birlikte yirmi rekât, Hz. Ömer döneminden beri camilerin uygulaması ve dört mezhebin görüşüdür. Üç vitirle sekiz rekât ise Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) gece on bir rekâttan fazla kılmadığı rivayetine dayanır. İkisi de yanlış değildir; caminizle birlikte kılın.
Teravihi evde kılabilir miyim?
Evet. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) camide üç gece kıldırdıktan sonra farz kılınır endişesiyle çoğu gece evde kılmıştır. Camide cemaatle kılmak teşvik edilir ve çoğu insan Kur'an'ın tamamını böyle dinler; ancak evde, tek başına veya aileyle kılınan teravih de geçerli ve sevaplıdır.
2027'de ilk teravih ne zaman?
1 Ramazan 1448 beklendiği gibi 8 Şubat Pazartesi'ye denk gelirse, 7 Şubat 2027 Pazar akşamı yatsıdan sonra. Son teravih, bayramın ilan edildiği gecenin bir öncesinde kılınır.
Sonra teheccüd kılmayı planlıyorsam vitri camiyle kılmalı mıyım?
Âlimler farklı görüştedir. Birçoğu, gecenin tamamını cemaatle kılma sevabı için vitri imamla kılmayı ve teheccüdü sonra vitri tekrarlamadan kılmayı söyler. Diğerleri vitir gecenin son namazı olduğu için (Sahih-i Buhari 998) onu teheccüdden sonraya bırakmayı tercih eder. İkisi de kabul görür; birini seçin, emin değilseniz bir hocaya sorun.
Kaynaklar
- Sahih-i Buhari 37 (Ramazan'ı inanarak ve sevabını umarak ihya eden)
- Sahih-i Buhari 2012 (Peygamber Efendimiz camide gece namazı kıldırdı, sonra farz kılınır endişesiyle çıkmadı)
- Sahih-i Buhari 2010 (Hz. Ömer insanları Übey b. Kâ'b'ın arkasında topladı)
- Sahih-i Buhari 998 (gece namazınızın sonunu vitir yapın)
- Sahih-i Buhari 645; Sahih-i Müslim 650 (cemaat)